Ένα από τα δαιμόνια που έδειξε στους ανθρώπους ο μεγάλος Ινδός θεός Σρινιβάσα Ραμάνουτζαν (Srinivasa Ramanujan).

 Γεωργίου ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗ «Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας»

Κάθε συγγραφέας, όπως και κάθε εργαζόμενος, πρέπει να αμείβεται για την εργασία του. Στους καιρούς μας, ο κύριος τρόπος που γίνεται αυτό είναι με την αγορά των βιβλίων ενός συγγραφέως. Με την αγορά του βιβλίου δείχνεται η αποδοχή μα και η εκτίμηση του έργου και των κόπων του συγγραφέα.

Στο διαδίκτυο βρίσκεται και το πιο κάτω αντίγραφο του μεγάλου «Λεξικού» του καθηγητή Γεώργιου Μπαμπινιώτη. Επειδή βρίσκεται στον ιστότοπο ενός σχολικού δικτύου, είναι πιθανόν πως ο ίδιος ο καθηγητής Μπαμπινιώτης προσέφερε το έργο του στη δημόσια διάθεση. Ελπίζουμε... να μην κάνουμε λάθος!

Με τις σκέψεις αυτές, αναπαράγουμε εδώ τον σύνδεσμο για το «Λεξικό» αυτό:

Γεωργίου ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗ «Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας»

έκδοση Κέντρου Λεξικολογίας

α' έκδοση : Απρίλιος 1998

β' έκδοση : Ιανουάριος 2002

2030 σελίδες

http://5dim-tavrou.att.sch.gr/lexiko_bambinioti.pdf

50 μεγαψηφία

• Περιγραφή του «Λεξικού»

• Καρπός τής επιστημονικής γνώσης και πείρας του Γ. Μπαμπινιώτη, καθηγητή της Γλωσσολογίας στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών.

• Το λεξικό που διαβάζεται και λύνει τις απορίες του αναγνώστη. Υπερβαίνει κατά πολύ τον τύπο ενός συνηθισμένου λεξικού, με χρήσιμες γλωσσικές πληροφορίες που για πρώτη φορά περιλαμβάνονται σε ελληνικό λεξικό. Πρόκειται για ειδικά Σχόλια και εποπτικούς Πίνακες που εξηγούν τη σωστή χρήση, τις σημασίες, την ορθογραφία, την ιστορία κ.λπ. των λέξεων της ελληνικής γλώσσας.

• Το λεξικό που δίνει την ετυμολογία όλων των λέξεων της Νέας Ελληνικής (συμπεριλαμβανομένων των τοπωνυμίων, ανθρωπωνυμίων κ.λπ.), με ετυμολόγηση και των λέξεων που προέρχονται από την αρχαία γλώσσα.

• Το εγκυρότερο λεξικό της γλώσσας μας, συντεταγμένο από ειδικούς (γλωσσολόγους), σύμφωνα με τις αρχές και τις μεθόδους τής σύγχρονης επιστημονικής λεξικογραφίας και με αξιοποίηση του υλικού του Γλωσσικού Αρχείου του Σπουδαστηρίου Γλωσσολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.

• Το λεξικό με τον μεγαλύτερο πλούτο λέξεων, φράσεων, σημασιών και χρήσεων τής σύγχρονης γλώσσας, απαραίτητο σε κάθε Έλληνα: μαθητή, φοιτητή, επαγγελματία, επιστήμονα και γενικά σε κάθε ενδιαφερόμενο για την ελληνική γλώσσα.

Οι αναγνώστες ας έχουν υπ' όψιν πως στην πιο κάτω σελίδα, απ' όπου πήραμε τον πρόλογο στην Β' έκδοση, αναφέρεται πως υπάρχει και δεύτερη ανατύπωση της Β' έκδοσης, που περιγράφεται ως εμπλουτισμένη.

• Πρόλογος του καθηγητή Μπαμπινιώτη

στην Β' έκδοση, Ιανουάριος 2002

πηγή του προλόγου : «Φιλολογικό σχολείο» 

Από την επομένη τής κυκλοφορήσεως τής πρώτης έκδοσης τού παρόντος «Λεξικού τής Νέας Ελληνικής Γλώσσας», από τον Απρίλιο τού 1998, άρχισε η εργασία για την προετοιμασία τής δεύτερης έκδοσης, η οποία ολοκληρώθηκε στα τέλη τού 2001. Εκτός από τον όγκο τής δικής μας συγγραφικής εργασίας, πολλά χρειάστηκε ακόμη να γίνουν με τη βοήθεια πολλών, αφού το Λεξικό ως καταγραφή ενός ζωντανού, δυναμικού και εξελισσόμενου οργανισμού, ως καταγραφή τής γλώσσας των Ελλήνων, οφείλει να παρακολουθεί και να καταγράφει αδιαλείπτως τη δυναμική έκφραση τού προφορικού και γραπτού λόγου των ομιλητών τής ελληνικής γλώσσας. Και αυτό είναι έργο τιτάνειο, αλλά, ευτυχώς, όχι σισύφειο. Μπορούμε, μετά λόγου γνώσεως, να διαβεβαιώσουμε ότι η σύγχρονη γραπτή και προφορική έκφραση των Ελλήνων έχει αποτυπωθεί στην πραγματική της έκταση και, επιστημονικώς, με τον καλύτερο δυνατό και υπεύθυνο τρόπο μέσα στις σελίδες τού Λεξικού που κρατεί ο αναγνώστης στα χέρια του. Το παρόν Λεξικό, με τον τεράστιο μόχθο που καταβλήθηκε για την εκπόνησή του, με την επιστημονική εγκυρότητά του, με τη σύλληψη και την οργάνωση τού έργου μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια τής δομής του και, κυρίως, με την ποιότητα τής σύνταξης των λημμάτων του (ορισμών – παραδειγμάτων – σχολίων – πινάκων), καθιερώθηκε στη συνείδηση των Ελλήνων αναγνωστών και των ξένων μελετητών τής γλώσσας μας. Επιπλέον, έγινε απαραίτητο βοήθημα για όσους μιλούν και γράφουν την Ελληνική, καθώς και σταθερό σημείο αναφοράς, οσάκις γίνεται λόγος για την ορθότητα μιας σημασίας, για την ορθή γραφή μιας λέξης ή για το αν υπάρχει, αν λέγεται ή και πώς χρησιμοποιείται στον λόγο αυτή ή εκείνη η ελληνική λέξη. Το πραγματικό αυτό γεγονός δικαίωσε τον μόχθο και τις προσδοκίες τού συγγραφέα, αλλά γέννησε συγχρόνως σ’ αυτόν την υποχρέωση να συνεχίσει χωρίς καθυστέρηση την προσπάθεια συμπλήρωσης τού έργου με νέο λεξιλογικό υλικό για την επιδίωξη τής ακόμη μεγαλύτερης βελτίωσης τού έργου με νέες ή επιπρόσθετες λεξικογραφικές πληροφορίες. Η γενικότερη εκτίμηση των Ελλήνων αναγνωστών ότι το παρόν Λεξικό αποτελεί την πιο ζωντανή, πιστή και εύτολμη καταγραφή τής σύγχρονης πραγματικότητας τής ελληνικής γλώσσας μάς υποχρέωσε να συνεχίσουμε το έργο μας με αμείωτη ένταση, με συνεχή αναζήτηση ακόμη και μέχρι τη στιγμή που γράφονται οι γραμμές αυτές, μας οδήγησε δε να προστρέξουμε στις γνώσεις επιστημόνων διαφόρων ειδικοτήτων για τον έλεγχο και την πληρότητα ορισμένων επιστημονικών ιδίως όρων. Έτσι, και από τη θέση αυτή επιθυμούμε να εκφράσουμε τις θερμές ευχαριστίες μας στους πανεπιστημιακούς καθηγητές και τους άλλους ειδικούς οι οποίοι συνέδραμαν το έργο μας με τον έλεγχο επιλεγμένων ειδικών λημμάτων. Ευχαριστούμε τους πανεπιστημιακούς καθηγητές Βλάσιο Φειδά, Βασίλειο Κιόρτση, Γεώργιο Μέργο, Βασίλειο Λαμπρινουδάκη, Γεώργιο Παπακωνσταντίνου. Χρήστο Κλαίρη, Ιωάννη Παρασκευόπουλο, Γεώργιο Κασιμάτη, Κωνσταντίνο Σβολόπουλο, Λημήτριο Δημητράκο, Βασίλειο Κλεισούρα. Κυριάκο Κατσιμάνη, καθώς και τους εκλεκτούς επιστήμονες Βίκα Γκιζελή, Αναστάσιο Σκιαδά, Γεράσιμο Ρηγάτο, Αστέριο Τσαντούλα, Μανόλη Αναγνωστόπουλο, Κωστή Δεμερτζή, Φρίξο Δήμου, Μαργαρίτα Μεταξά, Σουλτάνα Χατζηδήμου, Παναγιώτη Τσιβεριώτη και Δημήτρη Μπαμπι- νιώτη. Η βοήθειά τους υπήρξε πολύτιμη Οποιεσδήποτε παραλείψεις ή οποιαδήποτε πιθανά αστοχήματα στα ειδικά λήμματα βαρύνουν, όπως είναι αυτονόητο, αποκλειστικά τον γράφοντα. ο οποίος είχε και την τελική ευθύνη τής αποδοχής ή μη, καθώς και τής λεκτικής διατύπωσης ποικίλων υποδείξεων και παρατηρήσεων που έγιναν. Ιδιαίτερα ευχαριστούμε επίσης τους συναδέλφους γλωσσολόγους Χριστόφορο Χαραλαμπάκη, Νικόλαο Κοντοσόπουλο, Μενέλαο Χριστοδούλου, Μαρία Ιακώβου και Νέλλη Παππά, καθώς και τους φίλους τού Λεξικού Αδάμ Αδάμ, Γεώργιο Κοκοσούλα και Νικόλαο Κληρόπουλο για τις ουσιώδεις παρατηρήσεις τους, που αξιοποιήθηκαν διαφοροτρόπως στο Λεξικό.

Οι έμπειροι φιλόλογοι Φίλιππος Δημάρατος, Ρίτσα Φράγκου-Κικίλια και Ευστράτιος Χωραφάς ανέλαβαν να μελετήσουν συγκεκριμένα τμήματα τού Λεξικού. Οι παρατηρήσεις και τα σχόλιά τους σε διάφορα ερμηνεύματα βοήθησαν σημαντικά. Νέο υλικό συγκέντρωσαν στις αλλεπάλληλες αποδελτιώσεις γραπτού και προφορικού λόγου τής σύγχρονης Ελληνικής οι γλωσσολόγοι Μαρίνα Βασιλείου, Αναστασία Βρακά, Βαρβάρα Καρζή, Ευτυχία Παπατζανάκη και Νέλλη Παππά. Ειδικές εργασίες στον έλεγχο λημμάτων τού Λεξικού και στη διόρθωση ανέλαβαν οι φιλόλογοι Ευαγγελία Λουτριανάκη, Λίντα Βολτ ή και Φλωρίτα Μπαμπινιώτη, οι οποίες βοήθησαν ουσιαστικά στη δεύτερη έκδοση τού Λεξικού. Την ευθύνη των τυπογραφικών διορθώσεων τής δεύτερης έκδοσης, που συνοδεύτηκαν από εύστοχες παρατηρήσεις και υποδείξεις, είχε ο γλωσσολόγος Παναγιώτης Σουλτάνης, επικουρούμενος από την Αριστέα Ακριτίδου. Ευχαριστίες θερμές και ειλικρινείς εκφράζονται προς όλους αυτούς τους επιστήμονες, οι οποίοι μας βοήθησαν σε ουσιώδεις βελτιώσεις τού Λεξικού. Τον συντονισμό των λεξικογραφικών εργασιών τής δεύτερης έκδοσης είχε ο γλωσσολόγος Γεώργιος Τράπαλης, εκλεκτός επιστήμονας, προικισμένος με λεπτή γλωσσική και λεξικογραφική αίσθηση. Ιδιαίτερα τον ευχαριστώ για την πολύτιμη συμβολή του. Τον έλεγχο τής ετυμολογίας είχε ο γλωσσολόγος Θεόδωρος Μωυσιάδης, ο οποίος έχει ειδική επιστημονική ενασχόληση και επίδοση στον κλάδο αυτόν τής γλωσσικής επιστήμηςΤέλος, σημαντικά βοήθησε στη δεύτερη έκδοση και το υλικό που αντλήσαμε, όπου χρειάστηκε, από τον ηλεκτρονικό Εθνικό θησαυρό τής Ελληνικής Γλώσσας τού Ινστιτούτου Επεξεργασίας τού Λόγου (ΙΕΛ). Στον ακάματο ερευνητή τής ελληνικής γλώσσας καθηγητή τής πληροφορικής Γεώργιο Καραγιάννη, διευθυντή τού ΙΕΛ, εκφράζουμε και από τη θέση αυτή τις ευχαριστίες μας. Θα ήθελα για μια ακόμη φορά να ευχαριστήσω από καρδιάς το αναρίθμητο -πραγματικά αναρίθμητο- πλήθος των Ελλήνων αναγνωστών τού Λεξικού, οι οποίοι με διάφορους τρόπους (επιστολές, τηλεφωνήματα, αποστολή πληροφοριών, προφορικές ενημερώσεις κ.λπ.) επισήμαναν, με συγκινητικό ενδιαφέρον για το Λεξικό και τη γλώσσα μας, διάφορες πτυχές (σημασίας, χρήσης, ορθογραφίας, ετυμολογίας κ.λπ.) λημμάτων τού Λεξικού, πράγμα που μας οδηγήσε να επανεξετάσουμε τις πληροφορίες μας για ορισμένα από αυτά. Αυτή η άμεση, γνήσια και άδολη ανταπόκριση των αναγνωστών τού Λεξικού, οι οποίοι είχαν πάντοτε έναν καλό λόγο για το πόσο έχουν βοηθηθεί, σε πόσο μεγάλη έκταση το χρησιμοποιούν και πόσο στενά έχουν συνδεθεί με διάφορες πλευρές τού Λεξικού (άλλος με την ετυμολογία, άλλος με τις φράσεις, άλλος με ca σχόλια κ.λπ.), είναι η καλύτερη ανταμοιβή τού συγγραφέα και όσων βοήθησαν στυ να γίνει το Λεξικό μας καλύτερο.

Για μια ακόμη φορά θέλω να πω κάτι που αισθάνομαι ως εσωτερική οφειλή: αυτό το Λεξικό δεν θα είχε πάρει τη μορφή που έχει ούτε θα μπορούσε να έχει επιτευχθεί και η παρούσα δεύτερη έκδοσή του σε σχετικά σύντομο χρόνο (τρία χρόνια), αν δεν είχε σε όλα του τα στάδια την άμεση και αμέριστη στήριξη τού λαμπρού εκδότη και γνώστη τής τέχνης τής σύγχρονης τυπογραφίας, τού κ. Γεωργίου Τσιβεριώτη. Τον ευχαριστώ ειλικρινώς και από τη θέση αυτή.

Ιανουάριος 2002

Γ. Μπαμπινιώτης

Διαθεσιμο στο διαδίκτυο είναι και το ακόλουθο αντίγραφο:

https://users.sch.gr/galexiad/files/lexika/babiniotis.pdf

42,9 μεγαψηφία

Το Λεξικό αρχίζει παραθέτοντας σε δυο σελίδες τις απόψεις που εξέφρασαν για την Ελληνική γλώσσα ο Οδυσσέας Ελύτης, ο Γιάννης Ψυχάρης, ο Ρόμπερτ Μπράουνιγκ (Robert Browning) και άλλοι. Από παραδρομή, στο δεύτερο αντίγραφο οι δηλώσεις αυτές παραλήφθηκαν από το ψηφιακό αρχείο.

-.

Paul Erdős

26 March 1913 – 20 September 1996

Ο μαθηματικός με τους περισσότερους τίτλους άρθρων στην ιστορία των μαθηματικών. Υπολογίζονται σε κάπου 1500. Σε αριθμό σελίδων τον ξεπερνά μόνο ο Ώυλερ (Euler).

Για λόγους που δεν ξέρω, φαίνεται πως υπάρχουν ακόμα 25 δικά του άρθρα που δεν δημοσιεύτηκαν ακόμα.

Συνέγραψε άρθρα με περισσότερους από 500 άλλους μαθηματικούς. Κάπου αναφέρεται για 525 άλλους.

Και ο πιο τρελλός, επίσης, μα ας μην το κάνουμε θέμα.

Σύμφωνα με πληροφορίες, κοιμόταν μαζί με την μητέρα του, μέχρι που πήγε στο πανεπιστήμιο. Φαίνεται πως αυτό καθόρισε πάρα πολύ την προσωπική του ζωή.

Εγκατέλειψε τον πρώτο διορισμό του διότι καθώς δίδασκε είχε μαθηματικές ιδέες που ήθελε να εξετάσει. Από τότε έζησε ταξιδεύοντας συνέχεια. Επισκεπτόταν φίλους του μαθηματικούς σε όλο τον κόσμο, ή συμμετείχε σε συνέδρια μαθηματικών. Όλα του τα υπάρχοντα χωρούσαν σε μια ή δυο μισογεμάτες βαλίτσες.

Έφτανε χωρίς να ειδοποιήσει και έμενε μερικές μέρες, όπου μαζί με τον οικοδεσπότη φίλο του εξέταζαν ένα πρόβλημα και ετοίμαζαν ένα νέο άρθρο. Θεωρούσε ως αναμενόμενο πως οι οικοδεσπότες του θα τον φιλοξενούσαν, θα τον τάϊζαν και θα φρόντιζαν για όλες τις ανάγκες του. Όπως για παράδειγμα το πλύσιμο των ρούχων, αφού δεν είχε ρούχα για να αλλάξει. Και να τον παίρνουν με αυτοκίνητο, διότι δεν οδηγούσε.

Ως να μην έφτανε αυτός ο τρόπος ζωής, είχε και την συνήθεια να παραμελεί τον εαυτό του. Σύμφωνα με ένα σχόλιο στο διαδίκτυο, σε μια διάλεξη μύριζε σαν να είχε ένα μήνα να κάνει μπάνιο.

Κατά την διαμονή του έκανε τηλεφωνήματα σε άλλους μαθηματικούς, συζητώντας μαζί τους στο τηλέφωνο, ακόμα και για ώρες. Και ο οικοδεσπότης... πλήρωνε τον λογαριασμό. Συχνά του πλήρωναν και το εισιτήριο για το επόμενο ταξίδι του. Αλλά κρατούσε σημείωση για τα χρέη του, και τα ξεπλήρωνε όταν έπαιρνε βραβεία με χρηματικά ποσά.

Είχε όμως και μια σχέση με το πανεπιστήμιο Κολούμπια, όπου πήγαινε δυο εβδομάδες τον χρόνο και έδινε διαλέξεις. Και, εννοείται, πληρωνόταν κάτι τις.

Αλλά απορώ. Το Χάρβαρντ δίνει σε ορισμένους καθηγητές, που έχουν ήδη παρουσιάσει έργο και εξαιρετικά επιτεύγματα, την δυνατότητα να παίρνουν μισθό από το πανεπιστήμιο χωρίς να έχουν κανένα καθήκον διδασκαλίας. Έτσι τους παρέχει την δυνατότητα να ασχολούνται απερίσπαστοι με τις έρευνες τους. Γιατί λοιπόν το Χάρβαρντ δεν προσκάλεσε και τον Έρντος και να του προσφέρει αυτή την δυνατότητα;

Περιγράφεται σαν ένας πολύ καλός άνθρωπος, που ρωτούσε τους άλλους για τα προβλήματα τους και τους βοηθούσε.

Μιλώντας για την υπόθεση του Κολλατζ (Collatz conjecture) ο μεγάλος Έρντος είπε: «Τα μαθηματικά δεν είναι έτοιμα για τέτοια προβλήματα». Και πρόσφερε 500 δολλάρια σε όποιον βρει την απάντηση.

Που να ήξερε . . .

.

N is a Number: A Portrait of Paul Erdős

A 1993 biographical documentary about the life of mathematician Paul Erdos, directed by George Paul CSICSERY.

57 min, 50 sec

Paul Erdős: The Man Who Loved Only Numbers

A Royal Society public lecture by Paul HOFFMAN, 1998

53 min, 23 sec

https://youtu.be/9634A0iBw7w?si=cOFi5UUumK101mqs

Paul Erdős

article in Wikipedia

https://en.wikipedia.org/wiki/Paul_Erd%C5%91s

-.

Οι νέες ταυτότητες εξηγημένες για όσους ήταν κακοί μαθητές στο σχολείο

Αγοράστε μια ωραία μεγάλη σοκολάτα και με την κάρτα σας της τράπεζας προσπαθήστε να πληρώσετε κρατώντας την κάρτα είκοσι πόντους πάνω από το μηχανάκι.

Άμα τα καταφέρετε.... ε, σημαίνει πως την νέα ταυτότητα σας, που θα έχει ....μικροτσιπ, θα την βρίσκει και ο δορυφόρος από ύψος 200 χιλιομέτρων και παραπάνω.

* * Συμπληρωματικές πληροφορίες * *

Η κάρτα σας, η νέα ταυτότητα, κλπ, δεν έχει μπαταρία. Απλώς αποθηκεύει ορισμένες πληροφορίες. Είναι σαν την κασέτα, την ταινία του μαγνητοφώνου, που όπως όλοι ξέρουμε δεν έχει μπαταρία. Είναι όπως τους μικρούς δίσκους, τα λεγόμενα σι-ντι, που όπως όλοι ξέρουμε δεν έχουν μπαταρία.

Χωρίς μπαταρία, η κάρτα της τράπεζας, η νέα ταυτότητα, η κάρτα της βιβλιοθήκης, κλπ, δεν μπορεί να λειτουργήσει από μόνη της. Μπορεί μόνο να ανταποκριθεί αν και όταν πάρει σήμα από ένα κατάλληλο μηχανάκι. Αλλά αυτό το μηχανάκι δεν μπορεί να έχει αποτέλεσμα πέρα από μερικούς πόντους. Και αυτό το μηχανάκι δεν μπορεί να ξεχωρίσει την μια κάρτα από την άλλη αν αυτές βρίσκονται έστω και σε μικρή απόσταση.

Κι αν ακόμα είχε μπαταρία.... και με τόσο μικρό μέγεθος που έχει.... πόσο μακριά νομίζετε ότι θα μπορούσε να στείλει σήμα μια κάρτα με ηλεκτρονικό εξάρτημα; Για πόσο καιρό πριν τελειώσει η μπαταρία;

** ** ** **

Για τον κόπο μου.... πληρώστε την σοκολάτα και φέρτε μου την να την φάω εγώ.

Ο νεναικισμός μοιάζει με την βαφή των ξανθών μαλλιών. Όταν ποτίσει τον άνθρωπο, αυτός αδυνατεί να σκεφτεί ακόμα και τα στοιχειώδη.

«Αχ!! καλέ....!» μας λένε. «Χάθηκε μια ευκαιρία. Αν ερχόταν στην αντικατοχική εκδήλωση το στέλεχος του αττίλα που παριστάνει τον δήμαρχο Αμμοχώστου, θα δείχναμε την ταινία σε όλο τον κόσμο! Αχχ!! καλέ!!.... χάθηκε μια τόσο καλή ευκαιρία!...»

Οι νεναίκοι συνήθισαν να θεωρούν την κατοχή σαν κάτι δεδομένο, που αγωνίζονται (...νομίζουν...) εναντίον του μα αυτό.... δεν αλλάζει. Συνήθισαν στις κατ' όνομα αντικατοχικές εκδηλώσεις, που στη πραγματικότητα είναι νερόβραστες συνάξεις της κυρίαρχης πολιτικής των κομμάτων. Και δεν μπορούν να σκεφτούν τρόπους ώστε μια εκδήλωση όχι μόνο να λέγεται μα και να είναι αντικατοχική.

Ιδού πόσο πολλές ευκαιρίες, όπως λένε, μπορεί να κάμει μόνος του ο αζάς του αττίλα.

Πρώτη ευκαιρία: Μπορεί σήμερα, έστω και βραδυνή ώρα, να δηλώσει πως αποχωρεί από το κατοχικό καθεστώς και δεν θα συνεργάζεται μαζί του, δεν θα εμφανίζεται πια σαν δήμαρχος Αμμοχώστου. Και θα έρθει στις ελεύθερες περιοχές για να αγωνιστεί εναντίον του αττίλα.

Άλλη ευκαιρία: Μέσα στην εβδομάδα, το στέλεχος του αττίλα που εμφανίζεται σαν δήμαρχος Αμμοχώστου μπορεί να καλέσει μια δημοσιογραφική διάσκεψη. Μπορεί να την καλέσει στα κατεχόμενα. Ή μπορεί να την καλέσει στις ελεύθερες περιοχές. Να έρθουν εκεί όλα τα διεθνή πρακτορεία. Και μπροστά στις κάμερες να δηλώσει πως δεν θα εμφανίζεται πια σαν δήμαρχος Αμμοχώστου, και δεν θα συνεργάζεται με το κατοχικό καθεστώς. Να δηλώσει ότι απαιτεί την άμεση αποχώρηση του τουρκικού στρατού κατοχής και όλων των εποίκων. Την επιστροφή όλων των προσφύγων. Την αποκατάσταση των ιστορικών τοπωνυμίων. Και να καλέσει τον Κυπριακό λαό, Κυπρίους και τουρκοκύπριους, σε κοινό αγώνα για ελευθερία, δημοκρατία και ειρήνη.

Αν είναι ειλικρινής στην αντικατοχική του στάση, μπορεί να τα κάμει αυτά. Μπορεί να κάμει και άλλα πολλά.

Αν η ...αντικατοχική του στάση εξαντλείται στις γιορτούλες που οργανώνουν τα κόμματα.... τότε σημαίνει πως είναι κι αυτός ένα όργανο του αττίλα που συσκοτίζει την κατοχή, και παραπλανά τον λαό μας. Και κυρίως: συγχύζει τον Κυπριακό λαό και καθυστερεί την αυτόνομη οργάνωση και τον συντονισμό του αντικατοχικού μας αγώνα.

Υπάρχει μια κατηγορία αστικών μύθων (δηλαδή: μύθων του άστεως), κατά την οποία απόψεις για σημερινά ζητήματα αποδίδονται σε αξιοσέβαστα πρόσωπα της αρχαιότητας και της ιστορίας, έτσι ώστε να αποκτήσουν κύρος.

Μια τέτοια ψευδής ρήση κυκλοφορεί εδώ και καιρό στο διαδίκτυο, και αποδίδει στον Ισοκράτη μιαν απόφανση για την δημοκρατία. Σύμφωνα με την ρήση αυτή, υποτίθεται ότι ο Ισοκράτης έγραψε:

«Η Δημοκρατία μας αυτοκαταστρέφεται διότι κατεχράσθη το δικαίωμα της ελευθερίας και της ισότητας, διότι έμαθε τους πολίτες να θεωρούν την αυθάδεια ως δικαίωμα, την παρανομία ως ελευθερία, την αναίδεια του λόγου ως ισότητα και την αναρχία ως ευδαιμονία».

Νομίζουμε πως τούτη η ρήση είναι ένας ακόμα μύθος της εποχής μας. Μπόρεσε να διαδοθεί λόγω της ευκολίας που προσφέρουν σήμερα τα διαδικτυακά μέσα επικοινωνίας. 

Η ρήση είναι μύθος, διότι χρησιμοποιεί, υπονοεί και προϋποθέτει έννοιες που δεν υπήρχαν στην αρχαιότητα, είναι της δικής μας εποχής και τις προβάλλει στην αρχαιότητα.

Εξ αρχής, η ίδια η έννοια «αυτοκαταστροφή της δημοκρατίας» προϋποθέτει μια κατάσταση όπου πια η δημοκρατία έγινε γενικώς αποδεκτή, οπότε και η καταστροφή της είναι κάτι αρνητικό, που απορρίπτεται. Υπήρχε όμως στην αρχαιότητα γενική αποδοχή της δημοκρατίας; ήταν αξία για όλους; Δηλαδή, μπορούσες να εγκαλέσεις κάποιον ότι δεν είναι οπαδός της δημοκρατίας, και αυτός να το προσλάβει ως κριτική; Σε πολλές πόλεις στην αρχαιότητα υπήρχαν πράγματι η παράταξη των δημοκρατικών --όπως επίσης και η παράταξη των ολιγαρχικών. Μπορούσες όμως να παρουσιάσεις την καταστροφή της δημοκρατίας ως κατηγορία;

Τι σημαίνει «κατάχρηση δικαιώματος» στην αρχαιότητα; Είχαν οι αρχαίοι την έννοια του δικαιώματος; Ήταν τα δικαιώματα τόσον γενικώς αποδεκτά και διαδεδομένα, ώστε η κατάχρηση τους να είναι έννοια αλλά και αρνητική αξία;

Και ούτω καθ' εξής.

Όπως συμβαίνει πάντα σε τέτοια, εμμ..., σε τέτοια σοφά λόγια που τάχα τα είπαν οι αρχαίοι, λείπει η ακριβής αναφορά στα έργα του Ισοκράτη. Αν και όταν μας παρουσιάσουν την ακριβή αναφορά... ε, μπορεί και να πειστούμε.

Στη δεκαετία του 1980 ήμουν στη Θεσσαλονίκη. Σ' ένα κατειλημμένο κτίριο, στο δεύτερο μισό της δεκαετίας, ας το απομνημονεύσουμε κι αυτό.

Τότε ήταν στις συζητήσεις το βιβλίο του Μίλαν Κούντερα «Η αβάσταχτη ελαφρότητα του είναι». Το δανείστηκα κι εγώ, λοιπόν, από ένα φίλο, και το διάβαζα.

Ενώ το διάβαζα, ή ίσως μετά, ενώ ετοιμαζόμουν να το επιστρέψω, το είδε ένας άλλος φίλος, ο Ντίνος Ευθ., και το δανείστηκε κι αυτός από μένα. Σε λίγες μέρες το έφερε πίσω.

Παρατήρησα τότε πως στο περιθώριο μιας σελίδας ο Ντίνος είχε γράψει μια μικρή σημείωση με μολύβι. Στο σημείο εκείνο ο Κούντερα έλεγε περίπου: «Ο πατέρας του ήταν Πολωνός, ο ίδιος ήταν Γερμανός». Απέναντι από την φράση αυτή ο Ντίνος έγραψε: «αστείοι άνθρωποι».

 Ο Φορντ (Ford) ήταν ένας αμερικανός εργοστασιάρχης, στις αρχές του 20ου αιώνα ή ίσως μεταξύ Α' και Β' Παγκ Πολέμου αν σωστά καταλαβαίνω και θυμούμαι. Εισήγαγε νέες μεθόδους στην οργάνωση και την λειτουργία των εργοστασίων του, με σκοπό να αυξήσει την παραγωγή των εργατών. Οι νέες μέθοδοι εξουθένωναν τους εργάτες υποχρεώνοντας τους να επαναλαμβάνουν την ίδια κίνηση για όλες τις μακρές ώρες της δουλειάς τους.

Πριν κάμποσα χρόνια είχα δει κάπου πως ο Φορντ εξακολουθούσε να πηγαίνει στο γραφείο του στο εργοστάσιο και να εργάζεται, ακόμα και όταν πια ήταν σε μεγάλη ηλικία. Κι όμως, είχε αρκετά λεφτά ώστε να αποσυρθεί από την εργασία από χρόνια πολλά. Γιατί τότε επέλεγε να εργάζεται αντί να ζει ανέμελα χωρίς έγνοιες; Διότι, γι' αυτόν είχε σημασία να είναι ο μεγάλος οργανωτικός νους που οργάνωνε και επέβλεπε την εργασία του εργοστασίου. Και για χάρη αυτής της εικόνας του εαυτού του, προτιμούσε να εργάζεται ακόμα και σε μεγάλη ηλικία.

:: -- == == ) ο ( == --

Η πιο κάτω ταινία επισημαίνει, για μιαν ακόμη φορά, τα πολλά λάθη και τις παραλείψεις στη κατασκευή και στις δοκιμές του βαθυσκάφους «Τιτάν», που οδήγησαν τελικά στη συντριβή του από την πίεση στο μεγάλο βάθος του ωκεανού, κοντά στο ναυάγιο του «Τιτανικού».

Μέσα στο βαθυσκάφος, όμως, ήταν και ο ίδιος ο ιδρυτής και διευθυντής της εταιρείας. Ο ίδιος που έκανε τα λάθη στη κατασκευή του βαθυσκάφους, παράλειψε να κάνει τις δοκιμές, και αγνόησε τις προειδοποιήσεις. Και παρ' όλα αυτά έπαιρνε εκατομμυριούχους ως επιβάτες για καταδύσεις στα μεγάλα βάθη. Γιατί ο ίδιος ο ιδρυτής και διευθυντής της εταιρείας έκανε τα λάθη και τις παραλείψεις, και παρ' όλα αυτά μπήκε και ο ίδιος σαν πιλότος του βαθυσκάφους στην επικίνδυνη κατάδυσή του; Το έκανε για τα λεφτά; για να πείσει τους υποψήφιους πελάτες και επιβάτες;

Όχι, δεν το έκανε για τα λεφτά. Το έκανε διότι ήθελε να παρουσιάζεται και να περνά για μεγάλος και πρωτοπόρος κατασκευαστής και εξερευνητής. Μπήκε και ο ίδιος στο επικίνδυνο βαθυσκάφος διότι, όπως ακριβώς και ο Φορντ, εκινείτο από την εικόνα που είχε και ήθελε να προβάλλει για τον εαυτό του.

Η ταινία επαναλαμβάνει και μια γνωστή ρήση: ποτέ μην υποθέτεις πως κάτι οφείλεται σε κακή πρόθεση ή πονηρία, εκεί που θα αρκούσε η βλακεία.

Το οποίο μου θυμίζει και μια φράση από το βιβλίο του Άρθουρ Κλαρκ, «2001, Μια οδύσσεια στο διάστημα». Στη ταινία με βάση το βιβλίο, ένας καθηγητής επισκέπτεται ένα διαστημικό σταθμό. Και εκεί του εξηγούν τα διάφορα συστήματα ασφαλείας που έχουν. «Μπορούμε να φτιάξουμε συστήματα που θα μας προστατεύσουν από την απροσεξία και την κακή πρόθεση», του λένε, «μα δεν μπορούμε να φτιάξουμε συστήματα που θα μας προστατεύσουν από την βλακεία».

Μερικές ιστορίες με την εικόνα του εαυτού... ας τις παραλείψουμε, για μιαν άλλη ευκαιρία.

Τι προκάλεσε την καταστροφή του βαθυσκάφους «Τιτάν»;

Το βαθυσκάφος ήταν κατασκευασμένο από τιτάνιο, το σκληρότερο υλικό που ξέρουμε, και από ανθρακονήματα (γραφήνη). Είχε πάχος 12,5 πόντους. Ωστόσο δεν είναι ακόμα γνωστό πως συμπεριφέρονται τα υλικά αυτά σε ακραίες συνθήκες καταπόνησης.

Πέρα από αυτό, στη κατασκευή του βαθυσκάφους υπήρξαν πολλές αβαρίες για λόγους οικονομίας.

Υπήρξαν προειδοποιήσεις για την επικινδυνότητα του, ήδη από το 2018. Οι προειδοποιήσεις αγνοήθηκαν, και ο μηχανικός που προειδοποίησε απολύθηκε. Η εταιρεία τον κατηγόρησε πως αποκάλυψε εμπορικά μυστικά της. Αργότερα έκανε συμφωνία μαζί του, με άγνωστο περιεχόμενο. Φαίνεται πως η συμφωνία περιλάμβανε και την εχεμύθεια των δυο μερών για το περιεχόμενο της συμφωνίας, μα κα για ό,τι αφορά το βαθυσκάφος.

Το βαθυσκάφος λειτουργούσε υπό πίεση. Πιεζόταν στην κατάδυση, και αποσυμπιεζόταν στην ανάδυση. Αυτός ο κύκλος συμπίεσης και αποσυμπίεσης είχε συνέπειες στην αντοχή και στη στερεότητα της κατασκευής --το ίδιο που συμβαίνει και στα αεροπλάνα. Ίσως μπορούσε να αντέξει μόνο μια κατάδυση, και μετά να αποσυρόταν. Αλλά χρησιμοποιήθηκε πολλές φορές.

Δεν έγιναν ποτέ έλεγχοι για την αντοχή του στο βάθος που προοριζόταν. Προ καιρού είχε πράγματι βαθμολογηθεί για μικρότερο βάθος. Μα... μετά η βαθμολογία αγνοήθηκε και του δόθηκε χαρακτηρισμός για μεγαλύτερο βάθος.

Η θυρίδα έκλεινε και στερεωνόταν από έξω με 70 βίδες. Όσοι ήταν μέσα έπρεπε να περιμένουν να τους ανοίξουν. Ακόμα και αν το σκάφος ανέβαινε στην επιφάνεια, έπρεπε να βρεθεί για να το ανοίξουν. Αλλιώς οι επιβάτες θα πάθαιναν ασφυξία όντας στην επιφάνεια.

Η επικοινωνία είχε διακοπεί και σε προηγούμενες καταδύσεις. Δεν υπήρχε και δεν προστέθηκε εναλλακτικός τρόπος επικοινωνίας. Δεν υπήρχε σύστημα γεωγραφικού εντοπισμού, διότι δεν λειτουργεί σε μεγάλα βάθη. Το χειριστήριο του σκάφους ήταν ένα χειριστήριο ....για βιντεοπαιχνίδια, παντελώς φτηνιάρικο και ακατάλληλο για μεγάλες απαιτήσεις.

Με όλες αυτές τις προειδοποιήσεις και την κατασκευή με προδιαγραφές λιγότερες από τις απαιτούμενες, το βαθυσκάφος ήταν μια προαναγγελθείσα καταστροφή. Αγνόησαν τις προειδοποιήσεις για να έχουν κέρδος από τους επιβάτες. Αλλιώς, θα έπρεπε να αυξήσουν πολύ το κόστος του ταξιδιού, ώστε να μπορούν να αντικαθιστούν το σκάφος ακόμα και μετά από μια μόνο κατάδυση.

Ένας από τους επιβάτες ήταν και ο ίδιος ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας. Πρέπει να θεωρούμε σίγουρο πως ήξερε τις προειδοποιήσεις και τους τεχνικούς περιορισμούς του σκάφους. Παρ' όλα αυτά, έβαλε τον ίδιο τον εαυτό του στον μεγάλο αυτό κίνδυνο. Μάλλον θα ήθελε να δώσει το μήνυμα πως το σκάφος του είναι ασφαλές. Τραγικώς, φάνηκε πως δεν ήταν.

Προτρέπουμε θερμά να ανταμείψετε τον δημιουργό της ταινίας για τον κόπο του, πατώντας το σχετικό κουμπάκι, ή και εγγραφόμενοι στο κανάλι του.

-.